PROGRAM TERİMLERİ

1- Program Numarası (O 0001)

CNC programının başlangıcında O adresinden sonra, 4 rakama kadar program numarası girlir. Aynı program numarası birden fazla programa verilemez. Her bir parçanın (değişik parçanın) programına farklı Program Numarası verilerek hafızada saklanır.

Örnek: İki işlemle işlenecek parça için de iki farklı program numarası verilmelidir.

1. İşleme için Program Numarası      O 0001;

2. İşleme için Program Numarası      O 0002;

2- Program Satır Numarası (N 10)

N adresinden sonra kontrol ünitesi modeline göre 4 ve 5 rakama kadar Program Satır Numarası verilir.

Satır Numarası:

- Yeni programın kontrolünde,

- Normal Operasyonda,

-Program içerisinde herhangi bir satırı çağırmada kullanılır.

Genellikle program içindeki önemli yerlerde, programın arada bir yerden başlatılması gerektiğinde, satırı çağırma kolaylığı nedeniyle Satır Numarası verilir.

Örneğin, bir takım için operasyonun başladığı yerde Satır Numarası verilir.

3- Parça Programı

Belirli bir mantıksal sıraya göre yazılmış ve iş parçasının işlenmesi için gereken tüm bilgileri içeren, alfabetik, nümerik, alfanümerik ve sembollerden meydana gelen programlara denir. 

4- Adres

CNC programında A' dan Z' ye kadar olan her bir karakter adres olarak tanımlanır.

Örneğin X, Y, Z, T, F, G, S, G, M vb. 

N10 G00 X0. Z2. T0101;

5- Data

CNC programında her adresten sonra gelen sayısal değerler (işaret ve ondalık nokta içeren) "DATA" olarak adlandırılır.

N10 Z2. T0101; G00 X0. ;

6- Kelime

Adres ve dataları içeren ve her bir program satırını oluşturan en küçük birimdir.

N10 G00 X0. Z2. T0101;

7- Blok

CNC programında anlam bütünlüğü oluşturan satır ya da satırlara denir. Her program bloku " ; " ile biter.

8- Koordinat Komutları

A - Mutlak Koordinat Sistemine Göre (Absolute Coordinate System)

Bu tür koordinat sisteminde kesici takım iş parçası sıfır noktasına (X0, Z0) göre verilir.

1 noktasında konum X20. Z10. ;

2 noktasına hareket X10. Z-5. ;

B - Eklemeli Koordinat Sistemine Göre (Incremental Coordinate System)

Bu tür koordinat sisteminde kesici takım son bulunduğu noktaya göre verilir. Bu koordinat sisteminde X ekseni için U, Z ekseni için W adresleri kullanılır.

1 noktasında konum X20. Z10. ;

2 noktasına hareket U-10. Z-15. ;

Not: X ve U adresleri ile girilen değerler çap değerleridir. Ancak gerçekte takım hareketi yarıçap kadar olur.

Kesici takım bulunduğu bir noktadan bir başka noktaya hareket ettirilmek istenildiğinde iki farklı şekilde gönderilebilir;

 

9- CNC Parça Programlamada İşlem Sırası

CNC programı yazılmadan önce aşağıdaki işlem sıralarına dikkat edilmesinde büyük fayda vardır.

1- CNC tezgahının işlem bölgesi belirlenir.

2- İş parçasının tezgaha bağlanma şekli belirlenir.

3- İşlem sıraları belirlenir. (Örneğin, alın tornalama, dışçap tornalama, pah kırma,delik delme vb.)

4- İşleme türüne göre gerekli paso derinlikleri (talaş miktarları) belirlenir.

5- Finiş tornalama için bırakılacak paso miktarları belirlenir.

7- Kesme Hızı, Devir Sayısı ve İlerleme ile ilgili değerler belirlenir.

8- CNC programı önce kağıt üzerine yazılır.

9- Yazılan program CNC tezgahı kontrol ünitesinde diyalog programlama ile yazılır.

10- Yazılan programın Grafik Benzetimi (Simülasyonu) kontrol ünitesi ekranında izlenir ve varsa hatalar düzeltilir.

11- İlk iş parçası Adım Adım Modunda (Step by Step Mode) kontrollü bir biçimde işlenir.

12- İlk iş parçası imalatı sonunda;

- Kesici takımların sağlıklı hareket edip etmediği,

- Herhangi bir yere çarpıp çarpmadığı,

- Verilmiş olan paso miktarlarına göre tezgahın kesme koşulları,

- Programda girilmiş olan kesme hızı, devir sayısı ve ilerleme değerlerinin uygun olup olmadığı kontrol edilir. Bu değerlerde değişiklik yapılması gerekiyorsa CNC programından değiştirilmektense Tezgah Kontrol Ünitesi üzerindeki "Spindle Override" ve "Feed Override" düğmelerinden ayarlanması tavsiye edilir.

13- İşlenmiş olan iş parçasının ölçüleri imalat resmine göre kontrol edilir. Ölçüsel farklılıklar varsa ilgili kesici takımın "Ofset Sayfasına" girilir ve gerekli düzeltmeler (çap ve boy) yapılır.

 

14- Yapılan son düzeltmelere göre işlenen ikinci iş parçasının ölçüleri tekrar kontrol edilir. Herhangi bir olumsuzluk yoksa artık seri imalata (Nonstop Mode) geçilir.