TORNA TEZGAHI KESİCİ TAKIMLARI

  

BİÇİMLERİNE GÖRE KESİCİ TAKIMLAR

 Sağ ve Sol Yan Torna Kalemleri

Sağ kaba talaş kalemi; Kesici takımın ucunu ileri doğru tuttuğumuzda kesici ağız sol tarafa bakar. Tornalama esnasında ise iş parçasının sağ tarafından tornalama yaptığı için sağ yan kalem adı verilir. Sağ yan kaba tornalama işlemlerinde kullanılır.

Sol kaba talaş kalemi; Kesici takımın ucunu ileri doğru tuttuğumuzda kesici ağız sağ tarafa bakar. Tornalama esnasında ise iş parçasının sol tarafından tornalama yaptığı için sol yan kalem adı verilir. Sol yan kaba tornalama işlemlerinde kullanılır.

Sağ ve sol kaba talaş kalemlerine benzemekle beraber torna tezgâhında işlem yaparken son talaş verme işleminde (ince talaş) işlemlerinde kullanılır.

Sol yan kalem                                            Sağ yan kalem

Alın Tornalama Kalemi

Alın tornalama işleminde kullanılan kalemlerdir.  Sağ yan kalemlerin kullanılmasıyla da aynı işlem yapılabilir.

 

Kanal Kalemi

İş parçalarının üzerlerine çeşitli genişliklerde kanal açma işlemlerinde kullanılır. Uç  profilleri kanal tiplerine göre bilenir.

 

 

Vida Kalemi

İş parçalarının üzerlerine değişik tip vida açmada kullanılır. Açılacak tipe göre ya kalem seçilir ya da ucu bilenir. Metrik vida çekerken uç açısı 60º, whitworth vida çekerken uç açısı 55º olan kalemlerle işlem yapılır. Kare vida kaleminde uç şekli kare, üçgen vidalarda üçgen profilli kalemler kullanılır.

                             Alın tornalama kalemi                            Kanal kalemi                          Vida kalemi                            Profil kalemi

  

Profil Kalemleri

Bunlar iç ve dış profil kalemleri olarak iki gruba ayrılırlar. İş parçalarının üzerinde değişik şekillerde profil oluşturmak için dış profil kalemleri, iş parçalarının iç kısımlarına profil oluşturmak için iç profil kalemi kullanılır.  

 

İşlenecek Malzeme Cinsine ve İşlemlere Göre Torna Kalemi Seçimi

Tornada yapılacak işe göre her yönüyle uygun bir kalem seçimi, tornalama işleminin kusursuz yapılabilmesi bakımından çok önemlidir. Bir işin yapımı için uygun olmayan bir kalemle işe başlama hem işin doğru işlenmesini engeller hem de işin yapım süresini uzatır ve işleme maliyetini arttırır. Bu yüzden bir işe uygun kalem seçerken;

- Kalem seçiminde kesme hızı, ilerleme, devir sayısına göre uygun kalem seçimi yapılmalıdır.

- Kalemin işlenecek malzemenin cinsine uygun seçilmesi gerekir. Örneğin Ç1070 gibi yüksek karbonlu bir malzeme yüksek kaliteli seri çelik kalemle (HSS) düşük devirde işlenebilir. Bu işlem fazla miktarda yapılması söz konusu ise bu kalemle yapılması uzun zaman alabilir. Çok parça işlenecekse kalem aşınma süresi kısalır, maliyet artar. 

- Bunun yerine sert metal kelemle daha yüksek devirde daha kısa zamanda işlenebilir.

- İşlenmesi zor, sertliği yüksek olan malzemeler uygun uç seçilerek sert maden uçlarla daha yüksek kesme hızlarında işlenebilir.

Tornalama işlemlerinde bir kaba talaş kalemi, bir yan kalem gibi; bir ince talaş kalemi de bir kaba talaş kalemi gibi kullanılamaz. Her kalemin bir kesme şekli ve buna bağlı olarak da bir kullanma amacı vardır. Bir iş basit bir tornalama işlemi ile bitirilebilirken, bir başka işin üzerinde bir kaç çeşit kalemle işlenecek çeşitli işlemler olabilir. Bu yüzden iş üzerindeki işlemlere uygun kalem seçilmesi gerekir. Aşağıdaki değişik profildeki kalemlerin kullanım yerleri gösterilmiştir.

Torna Kalemleri ve Açıları

Yapılacak işlem çeşidi kalemlerdeki bileme açılarını ve durumlarını değiştirir. Yapılacak işleme göre uygun açılarda ve profillerde bilenmelidirler. Bileme işlemi aşağıdaki açılar dikkate alınarak gerçekleştirilir.

 

Torna Kaleminin Bilenmesi